MAKER HAREKETİ

YTU Girişimcilik Kulübü

MAKER HAREKETİ

19 Mart 2020 Genel 0

Maker Hareketi Nedir?

Maker Hareketi (Maker Movement), teknoloji ile “kendin yap” kültürünün birleşmesinden oluşur. Öncelikle DIY (Do It Yourself) akımı ile Kuzey Amerika’da başlamış daha sonra da tüm dünyaya yayılmıştır. Maker Hareketine bireysel çaba ile uzmanların yardımı olmadan üretilen her şey dahildir. Kek pişirmekten ev tadilatına, takı veya süs eşyası yapmaktan robot tasarlamaya, örgü örmekten drone yapımına kadar her şeyi kapsar. Maker Hareketi öncülerinden Dale Dougherty’nin tanımına göre, maker ruhunun temelinde rekabet yerine paylaşım, para yerine yetenek, yoğun ezber bilgiler yerine deneyim vardır.

Maker kimdir?

Maker, tüketmekten çok üretmeye yönelen, keşfetmeyi ve araştırmayı seven, elinde var olan bir ürünü değiştiren veya var olan parçalarla yeni bir ürün ortaya çıkaran herkestir. Teknolojiyi tüketmez, üretir. Maker ruhuna göre biri kendine “maker” diyorsa o kişi maker’dır.

Dale Dougherty

2005 yılında Make dergisini kurmuştur. 2006 yılında Maker Faire organizasyonunu başlatmıştır. Maker hareketinin dünya çapında yayılmasını sağlamıştır. Kısacası bu hareketin öncülerindendir. Kendisinin bu konuda TedX konuşmaları bulunmaktadır.

Küçük Yaştan Başlayan Maker’lar

Her yaştan insan maker olabilir. Sonuçta üretmenin yaşı yoktur. Türkiye’de de bazı okullarda ve atölyelerde “Herkes bir şeyler üretebilir/üretmelidir.” felsefesi küçük yaştaki çocuklara aşılanmaya başlanmıştır. Bunun amacı bilim, teknoloji, matematik ve sanata olan ilginin arttırılmasıdır. Çocuklar, sabun yapmaktan üç boyutlu yazıcılarda istedikleri oyuncakları çıkarmaya kadar değişik aktiviteler yapmaktadır. Scratch, Makey Makey ve LittleBits gibi kullanımı kolaylaştırılmış programlarla çocuklar da küçük yaştan birer maker’lığa adım atmaktadırlar.

Maker Hareketinin Uygulamaları

Endüstri 4.0’ın alt kollarından biri olan katmanlı üretim için hızlı prototiplemeyi üç boyutlu yazıcılar sağlar. Üç boyutlu yazıcılar bilgisayar ortamında tasarlanan herhangi bir ürünün katı halde üç boyutlu basılması işlemini yapar. Doğada çözünen hammaddelerle kuş yuvaları, kişiselleştirilmiş telefon kapları, evinize biblolar, çocuğunuza hayalindeki oyuncağı, sanayi yedek parçaları, müzik aletleri gibi birçok ürün tasarlayıp üretebilirsiniz. Aynı zamanda medikal alanda da kullanılmaya başlanmıştır.

Arduino ise maker hareketinin esansındaki paylaşma öğesinin elektronik tabandaki öncüsüdür. İnternetten hazır kodlar ve eğitimlerle bulunmakta. Arduino yazılımı bir geliştirme ortamı (IDE) ve kütüphanelerden oluşur. IDE, Java dilinde yazılmıştır ve Processing adlı dilin ortamına dayanmaktadır. Kütüphaneler ise C ve C++ dillerinde yazılmıştır.


Raspberry Pi, kredi kartı büyüklüğünde açık kaynaklı bir mini-bilgisayardır. Dokunmatik bir ekrana takılarak tablet gibi kullanılabileceği gibi akıllı ev sistemleri bile tasarlanabilir. İsterseniz güneş paneli takıp güneş enerjisinden yararlanarak da cihazınızı çalıştırabilirsiniz.

Makey Makey, günlük hayatta kullanılan iletken nesneleri dokunmatik yüzeye çevirerek dünya ile bilgisayar arasında bağlantı kuran bir projedir. Muzlarla piyano çalabilir, oyun hamurlarıyla Pac-Man oynayabilirsiniz

Maker Faire

Birincisi 2006 yılında, maker hareketinin ana yayın organı olarak görülen Make dergisi tarafından Kaliforniya’da düzenlenmiş bir etkinliktir. Daha sonra World Maker Faire adını almıştır. Her yaştan ve her meslekten insanların maker adı altında toplanıp projelerini tanıtmalarına ve diğer insanlarla fikir alışverişinde bulunmalarına olanak sağlayan bir etkinliktir. Global anlamda popülerleştikçe bağımsız ve yerel olarak da etkinlikler düzenlenmiştir. Bunlara Mini-Maker Faire adı verilir. Türkiye’de ilk Mini-Maker Faire 2014 yılında İstanbul’da düzenlenmiştir.

Türkiye’de Maker Hareketi

Dünyada yaygınlaşan bu akım Türkiye’de de etkin olmuştur. Maker’ların bir araya gelip ürettikleri mekanlara makerspace denilir. Türkiye’de de İstanbul MakerLab, Gelecekhane, Maker Çocuk, İstanbul Hackerspace, İskele 47, Makerhane, KodlaMaker, 3Dörtgen gibi atölyeler kurulmuştur. İzmir Maker Panayırı, İstanbul Maker Faire, Robotel Buluşması, Eskişehir Maker Demo Day gibi birçok şehirde düzenlenen etkinlikler ile projeler ve maker’lar buluşmuştur. Dale Dougherty ve Türk maker’lar arasında yapılan toplantıda hareketi ülkemizde de yaygınlaştırmak için çeşitli kararlar alınmıştır. Alınan kararlardan bir tanesi de her ayın ilk çarşambası İstanbul Maker Meet-Up adı altında herkese açık toplantılar düzenlenmesidir. Bu toplantılarda yenilikler, projeler ve yapılması planlanan organizasyonlar konuşulmaktadır.

Maker hareketinin felsefesiyle ve teknolojisiyle uyuşan FabLab (Fabrication Laboratory), kişisel fabrikanız gibi kullanabileceğiniz ufak çaplı bir atölyedir. Konsept modelden çalışan prototipe, maketten son ürüne kadar çeşitli üretim aşamalarını tek noktada gerçekleştirebileceğiniz yerdir. Bir FabLab içinde genelde üç boyutlu yazıcı, 3 veya daha fazla eksenli CNC makinası (freze/torna), baskı devre makinası, mikroişlemciler için test istasyonları gibi çeşitli ekipmanlar bulunmaktadır. İlk olarak 2001 yılında ABD’nin Massachusetts eyaletinde MIT’de kurulmuştur. 2017 Aralık verilerine göre dünyada toplamda 1205 adet FabLab bulunmaktadır. Şu an İstanbul’da 8, Türkiye’de 11 tane FabLab bulunmaktadır.

Giderek tembelleştiren, düşündürmeyen ve hayal gücünü kullandırmayan bu çağda Maker Hareketi bir devrim niteliğindedir. Yaratılan ürünler ile yeni bir kültür gelişmiş ve yayılmıştır. Sadece tüketen değil üreten bir toplum olmamız için her yaştan insanı teşvik etmemiz gerekmektedir. Aslında babaannenizden çocuğunuza kadar herkes birer maker olabilir. Daha yaşanabilir bir dünya ve sürdürülebilir kalkınma için hayal kurun, yaratın ve paylaşın.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir